Trước đây¹, Bộ Thương mại (MOC) Thái lan, cơ quan giám sát chính của Luật WMD, được kỳ vọng sẽ ban hành Danh mục DUIs yêu cầu người sử dụng phải có giấy phép hoặc chứng chỉ liên quan đối với những hàng hóa trước khi xuất khẩu chúng khỏi Thái Lan. Theo đó, người sử dụng sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm tra và xác minh xem hàng hóa của họ có bị coi là DUIs hay không và các hành động cần thực hiện nếu hàng hóa của họ nằm trong Danh mục đó.

Như một phần nỗ lực trong việc thực hiện và nâng cao hiệu quả các biện pháp kiểm soát mối liên quan giữa phổ biến WMD và hàng lưỡng dụng, để phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế cũng như hỗ trợ cho các nhà kinh doanh, MOC đã ban hành Thông báo về các biện pháp kiểm soát hàng hoá liên quan đến phổ biến WMD và các biện pháp kiểm soát hàng hoá mà người sử dụng cuối (End-user) bị nghi ngờ có liên quan đến phổ biến WMD (Thông báo MOC) ngày 11/10/2021.

Thông báo MOC có hiệu lực từ ngày 26/12/2021, ban hành 02 Danh mục hàng hoá liên quan đến phổ biến WMD (sau đây gọi tắt là Danh mục DUI) như sau:

- Danh mục 1: Hàng hoá bị xem là DUI, dựa trên Danh mục hàng lưỡng dụng của EU 2019.

- Danh mục 2: Hàng hoá có thể liên quan đến DUI, dựa trên Danh sách cập nhật mới nhất của mã HS (Harmonized System Codes).

Theo đó, nếu một số Cơ quan của Chính phủ được quy định, bao gồm: Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan, Quân đội Hoàng gia Thái Lan và MOC, có thông tin về hàng hóa được xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển, quá cảnh hoặc công nghệ và phần mềm được chuyển giao gây ra các rủi ro liên quan đến phổ biến WMD hoặc có căn cứ để nghi ngờ rằng việc sử dụng cuối cùng hoặc End-user có liên quan đến phổ biến WMD, họ có thể thông báo cho Tổng Giám đốc² (TGĐ) phòng Ngoại Thương (DFT), MOC để đánh giá rủi ro.

Một khi DFT được thông báo, họ sẽ tiến hành đánh giá rủi ro liên quan đến phổ biến WMD dựa trên các tiêu chí sau:

1- Các hoạt động xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển, quá cảnh hoặc chuyển giao công nghệ và phần mềm các hàng hoá thuộc một trong hai Danh mục DUI ở trên.

2- Các tổ chức hay cá nhân nằm trong Danh sách chỉ định của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hoặc liên quan đến việc phổ biến WMD.

3- Theo yêu cầu của TGĐ DFT, Các tổ chức hay cá nhân phải cung cấp bằng chứng liên quan cho thấy rằng họ được xác nhận bởi Chương trình tuân thủ nội bộ được chứng nhận (ICP) phù hợp với các tiêu chí do DFT quy định, và không có nguy cơ phổ biến WMD.

Nếu TGĐ DFT nhận thấy có các rủi ro liên quan đến phổ biến WMD (nếu bất kì tiêu chí nào ở trên bị đáp ứng/không đáp ứng), TGĐ có quyền thông báo về việc thực thi các biện pháp kiểm soát đối với hàng hoá đó, kể cả việc cấm các tổ chức hay cá nhân xuất khẩu, tái xuất, trung chuyển, quá cảnh hàng hoá đó, có hiệu lực kể từ thời điểm nhận được thông báo.

Theo đó, thay vì yêu cầu mỗi tổ chức, các nhân phải tự kiểm tra xem hàng hoá của họ có bị coi là DUIs hay không căn cứ theo 02 Danh mục DUI, Thông báo MOC sẽ giao nghĩa vụ này cho các cơ quan Nhà nước giám sát hàng hoá đó.

Các tổ chức, cá nhân không tuân thủ các biện pháp kiểm soát đó có thể bị phạt tù lên đến hai năm hoặc phạt tiền lên đến 200000 THB³ hoặc cả hai theo Luật WMD. Nếu đó là pháp nhân và việc không tuân thủ xuất phát từ mệnh lệnh hoặc hành động của Giám đốc, quản lý, hoặc bất kỳ người nào chịu trách nhiệm về hoạt động của pháp nhân đó, thì người đó cũng phải chịu các hình phạt tương tự.

Hơn nữa, nếu việc không tuân thủ liên quan đến xuất khẩu hàng hóa bị cấm, Các tổ chức, cá nhân có thể bị phạt nặng hơn. Cụ thể: phạt tù lên đến 10 năm hoặc phạt tiền lên đến 500000 THB⁴ hoặc cả hai, cũng như tịch thu hàng hóa bị cấm theo Luật Hải quan, BE 2560 (2017).

CHƯƠNG TRÌNH TUÂN THỦ NỘI BỘ (ICP)

Như đã đề cập ở trên, nếu tổ chức, cá nhân có đủ chứng nhận ICP và hàng hoá xuất khẩu đã được xác minh theo ICP, thì mặc dù có thể hàng hoá đang xuất khẩu của họ thuộc một trong hai Danh mục DUI, nó vẫn không gây ra bất kì rủi ro nào liên quan tới phổ biến WMD theo Thông báo MOC. Vì vậy,  tổ chức, cá nhân có thể không phải chịu các biện pháp kiểm soát của DFT theo Thông báo MOC.

Theo Thông báo MOC, ICP bao gồm các Hệ thống sau:

- Hệ thống liên quan đến trách nhiệm và uỷ quyền nhiệm vụ quản lý;

- Hệ thống liên quan đến việc sử dụng và xác minh người dùng cuối;

- Hệ thống liên quan đến đào tạo nội bộ;

- Hệ thống quản lý thông tin và tài liệu;

- Hệ thống liên quan đến kiểm tra và cải tiến hệ thống;

- Hệ thống liên quan đến báo cáo.

Các tiêu chí chứng nhận ICP đã được quy định trong Thông báo DFT về Tiêu chí Chứng nhận Chương trình Tuân thủ Nội bộ (“Thông báo DFT”), ban hành ngày 6 tháng 9 năm 2021. Theo Thông báo DFT, DFT sẽ cấp chứng nhận ICP cho các tổ chức, cá nhân đáp ứng các tiêu chí quy định nhất định . Ví dụ, Hệ thống ICP liên quan đến trách nhiệm và ủy quyền nhiệm vụ quản lý phải bao gồm, cam kết của một trong số những người sau: cam kết của ban quản lý, người phụ trách hệ thống kiểm soát hàng hóa, người được ủy quyền hủy bỏ các hoạt động được quy định theo Luật WMD, tài liệu về chính sách, các quy tắc và thủ tục để tiến hành các hoạt động theo quy định.

Có ba cấp độ ICP được chứng nhận:

- Tốt - từ 02 Hệ thống ICP trở lên đáp ứng các tiêu chí;

- Rất tốt - từ 04 Hệ thống ICP trở lên đáp ứng các tiêu chí;

- Hoàn thiện - Tất cả 06 Hệ thống ICP đều đáp ứng các tiêu chí.

Các tổ chức, cá nhân muốn được chứng nhận ICP có thể đăng kí online tại hệ thống kiểm soát vật liệu liên quan đến WMD của Thái lan (e-TCWMD) do DFT cung cấp và đăng kí chứng nhận.

Để tránh bị nằm trong Thông báo MOC, tổ chức và các nhân nên bắt đầu xem xét xem hàng hóa của mình có thuộc Danh mục DUI hay không, và nếu có, chuẩn bị để được chứng nhận ICP với DFT càng sớm càng tốt để tránh bất kỳ sự gián đoạn nào khi Thông báo MOC có hiệu lực.

--------------------------------------

¹Trước ngày 26/12/2021, thời điểm Thông báo MOC về việc ban hành 02 Danh mục hàng hoá liên quan đến WMD có hiệu lực.

²Nguyên văn: the Director-General of the Department of Foreign Trade

³Khoảng 137,5 triệu VNĐ.

⁴Khoảng 343,8 triệu VNĐ. 

(Nguồn tham khảo từ: www.globalcompliancenews.com)