Với mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực, bản lĩnh chiến đấu cho người chỉ huy và phân đội về chuẩn bị và thực hành trận chiến đấu trong điều kiện: địch sử dụng vũ khí công nghệ cao, vũ khí hủy diệt lớn; địa hình, thời tiết phức tạp; liên tục ngày, đêm. Đây là khâu quan trọng trong quy trình đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội trình độ đại học. Để đạt được mục tiêu, yêu cầu đào tạo, Nhà trường đã tích cực nghiên cứu, đổi mới, nâng cao chất lượng các hình thức diễn tập: giữa khóa, cuối khóa học cho học viên đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội.

Thượng tá Nguyễn Đình Hiền, Phó Tư lệnh – Tham mưu trưởng Binh chủng Hóa học (người đứng giữa) kiểm tra diễn tập cuối khóa của học viên Trường Sĩ quan Phòng hóa

Thực hiện phương châm giáo dục, đào tạo “Cơ bản, hệ thống, thống nhất, chuyên sâu”, những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Sĩ quan Phòng hóa luôn chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc nội dung, chương trình, quy trình đào tạo sĩ quan chỉ huy cấp phân đội, trình độ đại học. Trong đó, công tác diễn tập được coi là hình thức huấn luyện tổng hợp, cao nhất, sát gần thực tế chiến đấu, nhằm hoàn thiện, nâng cao trình độ, năng lực, bản lĩnh chỉ huy, hành động hiệp đồng của phân đội trong các nhiệm vụ chiến đấu cả về quân sự, chính trị, hậu cần, kỹ thuật. Các cuộc diễn tập của Nhà trường luôn đạt được mục đích, yêu cầu đề ra, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Sau diễn tập, khả năng tổ chức chỉ huy của học viên trên cương vị trung đội trưởng được nâng lên. Kết quả diễn tập là sự phản ánh toàn diện, trung thực công tác huấn luyện, rèn luyện học viên trong mỗi khóa học. Tuy nhiên, so với thực tế chiến đấu và gắn vào nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của các phân đội phòng hóa, cuộc diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp của Nhà trường cần phải tiếp tục nghiên cứu, gắn các nội dung huấn luyện, đào tạo, diễn tập với sát hoạt động thực tiễn huấn luyện chiến đấu của các đơn vị cơ sở và phương pháp xử trí các tình huống, nhất là trong điều kiện địch sử dụng vũ khí công nghệ cao, vũ khí hủy diệt lớn. Qua đó, nhằm nâng cao khả năng vận dụng của học viên trong lãnh đạo, chỉ huy, trong hành động chiến đấu và phối hợp, hiệp đồng trong phân đội,... Bài viết đề cập một số vấn đề đã được Nhà trường tổ chức các cuộc diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp cho học viên đào tạo Sĩ quan Chỉ huy Kỹ thuật Hóa học cấp phân đội trình độ đại học trong những năm vừa qua.

Một là, làm tốt công tác chuẩn bị về mọi mặt, trước hết là chuẩn bị về con người. Nhà trường chỉ đạo các cơ quan, khoa giáo viên, tiểu đoàn quản lý học viên tổ chức quán triệt, giáo dục cho cán bộ, giảng viên, học viên nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ diễn tập; đồng thời, chỉ đạo xây dựng kế hoạch, tổ chức huấn luyện, rèn luyện các nội dung cho phù hợp với điều kiện ăn, ở dã ngoại. Cùng với việc luyện tập cho học viên cách sắp xếp, gói buộc quân tư trang, cách sử dụng bếp Hoàng Cầm, khắc phục vượt qua các loại địa hình nguy hiểm, phức tạp và triển khai cho đơn vị luyện tập..., Nhà trường chỉ đạo các đơn vị diễn tập duy trì nghiêm túc chế độ hành quân rèn luyện mang vác nặng với cự ly tăng dần tương đương các cung, chặng đường hành quân vòng diễn tập, đặc biệt là trọng lượng mang vác của bộ đội. Chỉ đạo các cơ quan chức năng, Khoa Chiến thuật-Chiến dịch tổ chức trinh sát thực địa, xác định thao trường và hiệp đồng chặt chẽ với các địa phương trên địa bàn diễn tập, thực hiện tốt công tác dân vận; chỉ đạo soạn thảo các văn kiện diễn tập chặt chẽ, đầy đủ theo đúng quy định, phù hợp với nguyên tắc lý luận, sát với thực tế chiến đấu và địa hình khu vực diễn tập; Sau khi có chỉ thị diễn tập, Nhà trường chỉ đạo các cấp tổ chức quán triệt nhiệm vụ, xây dựng ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm cao cho mọi đối tượng tham gia diễn tập; Đảng ủy Nhà trường chỉ đạo tổ chức đảng các cấp ra nghị quyết chuyên đề lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ diễn tập; trong đó, tập trung xác định rõ chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát, đúng với tình hình thực tế của đơn vị; chú trọng giải quyết những vấn đề về nhận thức tư tưởng, công tác tổ chức và đảm bảo cơ sở vật chất chuẩn bị cho diễn tập; chỉ đạo phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên và đoàn viên thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ diễn tập.

Hai là, chú trọng đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức diễn tập sát với mục tiêu, chương trình đào tạo, đặc điểm địa hình, thời tiết và sát với đối tượng tác chiến; phù hợp với trang bị, khí tài hiện có, nghệ thuật quân sự và nhiệm vụ của Bộ đội Hóa học. Từ đó, giúp cho học viên được thực hành các tình huống sát gần với thực tế chiến đấu. Hơn nữa, học viên sau khi trở thành sĩ quan, ra trường được điều động về các đơn vị phòng hóa đóng quân trên các khu vực địa hình, thời tiết, khí hậu khác nhau,... Do đó, Nhà trường luôn có sự nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung và tích cực đổi mới cả về nội dung, hình thức và phương pháp tổ chức diễn tập cho phù hợp với nội dung, chương trình đào tạo và đối tượng tác chiến, bảo đảm đạt mục đích, yêu cầu đề ra; trước mắt, bảo đảm cho học viên hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ trên các cương vị tập bài.

Ban Giám hiệu Nhà trường chỉ đạo Phòng Đào tạo, Khoa Chiến thuật-Chiến dịch bám sát đặc điểm đối tượng tác chiến, những âm mưu thủ đoạn chiến thuật mà đối phương sử dụng và điều kiện địa hình, thời tiết, khí hậu ở khu vực diễn tập để xây dựng đầu bài, đáp án phù hợp, hiệu quả; tổ chức giao đầu bài, thông qua đáp án ngoài thực địa, tiến hành phê duyệt chặt chẽ. Đồng thời, Nhà trường chủ động thay đổi phương án diễn tập, tránh lặp lại những phương án quen thuộc, địa hình diễn tập quen thuộc, giúp học viên nâng cao khả năng tư duy sáng tạo trong tập bài. Nhà trường chỉ đạo tổ chức bồi dưỡng phương pháp đạo diễn, phương pháp tạo tình huống chiến đấu, bồi dưỡng phương pháp chỉ huy bộ đội trú quân chiến đấu, xây dựng công sự trận địa; hoạt động công tác đảng, công tác chính trị; công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật theo đúng quy định.

Trong hành, trú quân, đã thay đổi nội dung, phương pháp như: học viên trên cương vị trung đội trưởng chỉ huy trung đội hành quân theo góc phương vị và tổ chức nấu cơm trên đường hành quân.  

Trong thực hành diễn tập, học viên thay nhau đảm nhiệm các cương vị chỉ huy, thực hiện các nhiệm vụ theo tình huống đạo diễn của giảng viên. Để tránh tình trạng dập khuôn, chỉ diễn theo đạo, Nhà trường khuyến khích học viên phát huy sự sáng tạo trong xử trí các tình huống, bảo đảm vừa vận dụng đúng nguyên tắc lý luận, vừa có tính thực tiễn cao, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của phân đội, nhất là tính quyết đoán của người chỉ huy, ý chí quyết tâm thực hiện mục tiêu chiến đấu của phân đội.

Quá trình diễn tập, Nhà trường chỉ đạo chặt chẽ công tác giao ban, hội ý, rút kinh nghiệm để nhận xét, đánh giá kết quả từng mặt công tác, từng buổi, từng khung tập để phát huy những điểm mạnh đạt được, đồng thời khắc phục kịp thời những nội dung còn yếu như: về phương pháp đạo diễn của giảng viên và học viên trên các cương vị tập bài... Đặc biệt, để đáp ứng yêu cầu chiến tranh hiện đại, Nhà trường chỉ đạo chú trọng rèn luyện, nâng cao ý thức địch tình, độc tình, khả năng xử trí tình huống cơ động nhanh, ngụy trang, nghi binh, bảo vệ đội hình trong thực hiện nhiệm vụ và trường hợp địch sử dụng vũ hủy diệt lớn,...

Nhằm giúp cho học viên trên cương vị chỉ huy nắm được thứ tự nội dung công việc trên từng cương vị diễn tập và biết xử trí linh hoạt các tình huống xảy ra trong quá trình chiến đấu..., Nhà trường chủ động tổ chức luyện tập thuần thục hành động của chỉ huy, phân đội và bộ phận phục vụ; đặc biệt chú trọng công tác hiệp đồng, bảo đảm an toàn, nhất là trong việc sử dụng đạn hơi, thuốc nổ, hóa chất tạo tình huống độc... Đồng thời, coi chất lượng diễn tập là thước đo kết quả thực chất của quá trình dạy, học; phản ánh rõ nét nhất những ưu, nhược điểm trong nội dung, chương trình giáo dục-đào tạo và phương pháp chỉ đạo huấn luyện, diễn tập của Nhà trường.

Ba là, tổ chức tốt hoạt động thi đua trong diễn tập là biện pháp thiết thực, bổ ích được Nhà trường quan tâm chỉ đạo thường xuyên, chặt chẽ; trong đó, chú trọng vận dụng và thực hiện tốt việc quán triệt mục đích, ý nghĩa, yêu cầu, nội dung, xây dựng quyết tâm thi đua, tổ chức phát động và thực hiện tốt các chỉ tiêu thi đua trong diễn tập cho các lực lượng tham gia diễn tập. Công tác thi đua được tiến hành xuyên suốt thời gian diễn tập, đột kích theo từng nhiệm vụ, tập trung đột phá vào khâu yếu, mặt yếu nảy sinh trong diễn tập,...

Mặc dù còn phải tiếp tục nghiên cứu, vận dụng và phát huy tốt các mặt công tác đảng, công tác chính trị, nhưng hoạt động phong trào thi đua trong diễn tập đã động viên, khích lệ, xây dựng tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của cán bộ, giảng viên, học viên, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ diễn tập. Quan trọng hơn đối với học viên, sau khi tốt nghiệp, ra trường về đơn vị công tác, đội ngũ cán bộ này biết vận dụng vào các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị, nhất là việc tổ chức các phong trào thi đua của đơn vị.

Bốn là, tiến hành tổng kết rút kinh nghiệm kịp thời sau mỗi cuộc diễn tập là một nội dung trong quy trình diễn tập, được Nhà trường thực hiện nghiêm túc. Sau mỗi cuộc diễn tập, Nhà trường chỉ đạo rút kinh nghiệm theo từng cấp, đánh giá cụ thể những điểm mạnh, yếu trên từng mặt công tác, từng giai đoạn và toàn bộ cuộc diễn tập. Qua đó, chỉ rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; đồng thời, rút ra bài học kinh nghiệm, nhân rộng điển hình tiên tiến, những tập thể, cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ để vận dụng chỉ đạo và thực hành diễn tập các khóa tiếp theo đạt chất lượng cao hơn.

Diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp cho học viên đào tạo Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật hóa học trình độ đại học ở Trường Sĩ quan Phòng hóa là hình thức tổ chức huấn luyện thực hành cao nhất, mang tính tổng hợp, toàn diện, sát thực tế chiến đấu và là điều kiện để rèn luyện, bồi dưỡng, giúp học viên trưởng thành về mọi mặt. Trước thực tiễn nghệ thuật quân sự luôn vận động, phát triển, đòi hỏi chúng ta cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và ứng dụng, góp phần nâng cao chất lượng diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp nói riêng và chất lượng giáo dục - đào tạo của Nhà trường nói chung, đáp ứng yêu cầu xây dựng Binh chủng, Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới./.