Huấn luyện tiêu tẩy cho khí tài trang bị cỡ lớn tại Lữ đoàn 86

Nhận thức rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của CTTT, những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Thường vụ Đảng uỷ, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh, Cục Chính trị, CTTT ở đơn vị cơ sở trong Binh chủng đã được cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai toàn diện. Từ khâu quản lý, dự báo, định hướng đến khâu xử lý, giải quyết tình hình tư tưởng đều được thực hiện chặt chẽ, kịp thời; nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành có nhiều sáng tạo. Vì vậy những năm qua cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí quyết tâm cao, nhận thức đúng về nhiệm vụ chính trị của Binh chủng và đơn vị, luôn chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, CTTT ở một số đơn vị vẫn còn những hạn chế, yếu kém, chưa theo kịp yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn đất nước, quân đội nói chung và cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng nói riêng. Có cấp ủy cơ sở còn coi nhẹ, chủ quan, chưa quan tâm đúng mức đến công tác tư tưởng, chưa chủ động, nhạy bén trong nắm, quản lý và dự báo tình hình tư tưởng bộ đội, chưa bám sát thực tiễn, nhất là những thời điểm nhạy cảm; nội dung, biện pháp tiến hành còn đơn giản, dập khuôn, thiếu sáng tạo; hình thức còn mang tính đối phó, chưa có chiều sâu, hiệu quả chưa bền vững.

Từ thực tiễn tiến hành CTTT ở đơn vị cơ sở trong Binh chủng những năm qua, rút ra một số kinh nghiệm (kinh nghiệm "6 không" trong CTTT) sau:

Một là, không làm việc nhất thời, cảm hứng. Làm việc nhất thời, cảm hứng là làm việc theo cảm tính, thiếu tính khoa học; phản ánh thái độ, trách nhiệm làm việc không ổn định của cán bộ. Lối làm việc này tưởng như không liên quan gì đến CTTT nhưng thực chất lại tác động tiêu cực đến tư tưởng, tâm lý bộ đội. Thực tế hiện nay ở các đơn vị không khó nhận thấy biểu hiện làm việc "nhất thời, cảm hứng" của cán bộ. Có cán bộ không triển khai kế hoạch cụ thể, "nước đến chân mới nhảy"; có cán bộ "hứng lên" là tổ chức cho bộ đội đá bóng, huấn luyện ngoại khóa, bức xúc là cho bộ đội sinh hoạt... Hệ quả trực tiếp là làm cho kế hoạch sinh hoạt, công tác của đơn vị bị đảo lộn, dễ gây ức chế tâm lý, lãng phí thời gian và công sức của bộ đội, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công việc. Để tránh lối làm việc trên, cán bộ các cấp ở cơ sở cần chú ý nâng cao kỹ năng xây dựng và quản lý kế hoạch; thường xuyên trao đổi trong ban chỉ huy để thống nhất kế hoạch của đơn vị, tránh chồng chéo; chủ động triển khai sớm kế hoạch, ít nhất là trước giờ giao ban hàng ngày hoặc trước giờ đi ngủ buổi tối để bộ đội biết ngày mai vào giờ nào mình sẽ làm gì (trừ các nhiệm vụ đột xuất); tránh để bộ đội bị động hoặc ức chế vì đang làm dở dang việc này lại chuyển sang làm việc khác. Có như vậy bộ đội mới tin tưởng vào chỉ huy đơn vị, đồng thuận trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ khác ở đơn vị.

Hai là, không để đơn vị “bất đồng về lợi ích”. Đơn vị cơ sở như một xã hội thu nhỏ; ở đó tồn tại nhiều mối quan hệ lợi ích, giữa các tập thể với các cá nhân và ngược lại. Mọi quan hệ lợi ích trong đơn vị phải được cấp ủy, chỉ huy đơn vị điều hòa sao cho phù hợp với lợi ích chung của tập thể, hướng tới hoàn thành nhiệm vụ chung. Ví dụ như trong thực hiện nhiệm vụ canh gác, mỗi đêm một chiến sĩ phải gác một tiếng, lợi ích ở đây chính là thời điểm gác (liên tục gác ca từ 3-4 giờ); rồi việc cắt cử công việc ngoài giờ không đồng đều (hoặc thiên vị), lớn hơn là tiêu chuẩn, chế độ, khen thưởng, chính sách cán bộ, lợi ích... Thực tế cho thấy, không phải lúc nào người chỉ huy cũng giải quyết hài hòa được lợi ích trong đơn vị. Nguyên nhân chủ yếu là do kỹ năng quản lý, điều hành đơn vị còn hạn chế, người chỉ huy không nhận diện được các lợi ích, hoặc biết nhưng không quan tâm giải quyết triệt để, còn chủ quan, áp đặt. Thực tế đó đã gây ra tình trạng không công bằng trong thực hiện nhiệm vụ giữa các quân nhân hoặc giữa các nhóm quân nhân... Nếu có nhận thức tốt họ có thể không so bì tính toán, thông cảm và chia sẻ với chỉ huy đơn vị. Nhưng nếu bị kích động, lôi kéo từ những cá nhân có động cơ không tốt, sẽ dẫn đến nảy sinh mâu thuẫn, so bì đố kỵ, gây mất đoàn kết; để âm ỉ lâu ngày gây chia rẽ, ảnh hưởng đến tư tưởng của đơn vị, giảm sút ý chí, không hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy, mỗi cán bộ chỉ huy cần quan tâm, tôn trọng lợi ích của mỗi cá nhân, mỗi tập thể trên cơ sở phục vụ lợi ích chung của đơn vị. Lắng nghe ý kiến tập thể; nắm chắc dư luận đơn vị, kịp thời phát hiện những bất đồng, mâu thuẫn, giải quyết thỏa đáng, có lý, có tình, bảo đảm cho đơn vị luôn thống nhất về nhận thức và hành động trong thực hiện các nhiệm vụ.

Ba là, không tạo áp lực cho bộ đội. Tại các đơn vị cơ sở, người chỉ huy luôn đặt ra yêu cầu cao cho cấp dưới trong thực hiện nhiệm vụ. Đây là việc cần thiết nhằm đặt cán bộ, chiến sĩ vào hoàn cảnh phải nỗ lực cố gắng hết mình để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, nhiều cán bộ lạm dụng, coi đó là phương pháp để quản lý, tránh "nhàn cư vi bất thiện". Khi đó, yêu cầu cao sẽ phản tác dụng, gây áp lực cho bộ đội, dẫn đến bi quan, chán nản. Nếu áp lực kéo dài, bầu không khí trong đơn vị sẽ căng thẳng, gò bó; cấp dưới sợ cấp trên, thực hiện nhiệm vụ đối phó... Mỗi cán bộ, chỉ huy đơn vị cơ sở cần kết hợp hài hòa giữa đặt ra yêu cầu cao và tôn trọng nhân cách cấp dưới. Giao nhiệm vụ cần căn cứ vào khả năng, sức khỏe, sở trường, kết hợp với hướng dẫn, động viên, chỉ bảo tận tình, tạo điều kiện tốt nhất để cấp dưới hoàn thành nhiệm vụ. Bên cạnh đó cần quan tâm tổ chức tốt các hoạt động vui chơi giải trí, giúp bộ đội giải tỏa căng thẳng, chuẩn bị tốt về tâm lý, sức khỏe cho những nhiệm vụ tiếp theo.

Bốn là, không để đơn vị mất dân chủ. Phát huy được dân chủ trong đơn vị là một phương thuốc hữu hiệu để xây dựng một tập thể vững mạnh, đoàn kết, tạo nên sức mạnh tổng hợp để hoàn thành nhiệm vụ. Ngược lại, người chỉ huy áp đặt mệnh lệnh hành chính, độc đoán, chuyên quyền, không lắng nghe ý kiến của cấp dưới là người chỉ huy tự cô lập chính mình, làm thui chột trí tuệ của tập thể, tự làm "cùn" đi phương pháp làm việc của bản thân, dẫn đơn vị vào con đường tù túng, bí bách; cán bộ, chiến sĩ làm việc cầm chừng, dập khuân máy móc, thiếu sáng tạo, chất lượng thực hiện nhiệm vụ thấp; nguy hiểm hơn mất dân chủ là nguyên căn của mất đoàn kết, thui chột động lực phấn đấu của cán bộ, chiến sĩ tốt, là “mảnh đất tốt” cho một số quân nhân cơ hội, thực dụng. Hơn nữa, hiện nay, trình độ nhận thức của cán bộ, chiến sĩ đơn vị cơ sở ngày càng cao, có kiến thức về văn hóa xã hội và khả năng sáng tạo; nhận thức được chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như quyền lợi, nghĩa vụ của quân nhân; có khả năng nhận định, đánh giá được đúng, sai, thật, giả, tốt, xấu trong đơn vị. Chính vì vậy, việc phát huy dân chủ trở thành yêu cầu không thể thiếu để xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất về ý chí và hành động, nâng cao chất lượng hoàn thành nhiệm vụ chung của đơn vị. Vì vậy cấp ủy, chỉ huy đơn vị cơ sở cần có phương pháp làm việc dân chủ, công khai, minh bạch, không thiên vị, không dấu diếm khuyết điểm, sẵn sàng lắng nghe, tiếp thu ý kiến của cấp dưới. Trong thực hiện nhiệm vụ cần phát huy trí tuệ tập thể, tôn trọng ý kiến đóng góp của cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền. Tuyệt đối tránh lối làm việc áp đặt, chủ quan, độc đoán, chuyên quyền, vô nguyên tắc.

Năm là, không xa cách và vô cảm với hoàn cảnh khó khăn của bộ đội. Không xa cách và vô cảm với hoàn cảnh khó khăn của bộ đội thể hiện  tinh thần đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, là nét đẹp văn hóa nhân văn trong phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ mà toàn quân đang phấn đấu thực hiện. Tại đơn vị cơ sở, cán bộ, chiến sĩ coi "đơn vị là nhà, đồng đội là anh em"; cấp ủy chỉ huy đơn vị chính là người cha, người anh của cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền. Chính vì vậy, không xa cách và vô cảm với hoàn cảnh khó khăn của bộ đội không những là yêu cầu về phẩm chất đạo đức của người cán bộ quân đội mà còn là lẽ sống, là tình người trong mối quan hệ con người với con người. Mỗi cán bộ chỉ huy đơn vị cơ sở phải gần gũi với bộ đội, thấu hiểu bộ đội, nắm chắc hoàn cảnh gia đình của từng quân nhân; kịp thời động viên những cán bộ chiến sĩ có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Làm được điều đó sẽ có tác động ảnh hưởng sâu sắc tới nhận thức, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ, góp phần xây dựng tinh thần  đoàn kết, gắn bó trong đơn vị.

Sáu là, không cô lập quân nhân cá biệt. Ở đơn vị cở sở, không hiếm những quân nhân cá biệt. Ở mức độ bình thường là những đồng chí có tác phong chậm, sai nội vụ bị nhắc nhở nhiều không chuyển biến; nghiêm trọng hơn là những đồng chí có tính tình cục cằn, khó bảo, hay phản ứng tiêu cực khi nhận nhiệm vụ, gây gổ mất đoàn kết, hoặc những cá nhân có bố mẹ ly hôn, ốm đau bệnh tật, chiến sĩ đã có vợ, có con... Những quân nhân trên đều giống nhau ở chỗ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh đặc biệt; họ dễ bị tổn thương, bị kích động, dễ có hành vi tiêu cực vi phạm pháp luật, kỷ luật. Vì vậy cán bộ chỉ huy đơn vị cơ sở cần phải giúp họ hòa đồng với mọi người để họ không cảm thấy lạc lõng hoặc bị bỏ rơi, từ đó tin tưởng vào chỉ huy, vào tập thể, yên tâm gắn bó với đơn vị. Cấp ủy, chỉ huy đơn vị cần thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Con người ai cũng có thiện - ác ở trong lòng, dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình; giáo dục con người là làm cho phần tốt nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi. Đối với cán bộ, chiến sĩ nói chung, những quân nhân cá biệt nói riêng, cán bộ chỉ huy đơn vị trước hết cần nhìn nhận đánh giá họ trong tính đa dạng của các mối quan hệ xã hội, đa dạng trong tính cách, khát vọng phẩm chất và đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân, điều kiện họ đã sống và làm việc; sau nữa cần tôn trọng, tìm cách nâng đỡ để họ phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm vươn đến cái chân - thiện - mỹ trong cuộc sống.

Như vậy, công tác tư tưởng ở đơn vị cơ sở luôn yêu cầu người cán bộ, chỉ huy phải thực sự tâm huyết, trách nhiệm; tiến hành thường xuyên, chủ động, kịp thời ở tất cả các khâu, các bước; không chủ quan, áp đặt, vận dụng linh hoạt nguyên tắc, bảo đảm có lý, có tình nhằm xây dựng nên tập thể đơn vị vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao./.