Thí sinh dự thi thực hiện 3 phần thi: Thi soạn đề cương bài giảng, thi nhận thức và thi thực hành giảng bài. Kết thúc Hội thi, các thí sinh đều hoàn thành tốt nội dung, nhiều đồng chí có kỹ năng và phương pháp soạn - giảng bài tốt. 100% thí sinh đạt khá, giỏi; trong đó 22/34 đồng chí đạt giỏi (chiếm 64,70% tổng số thí sinh tham gia). Bộ Tư lệnh tặng Bằng khen cho 02 đồng chí đạt giải Nhất, tặng Giấy khen cho 04 đồng chí đạt giải Nhì và 06 đồng chí đạt giải Ba; trao phần thưởng cho 06 đồng chí có kết quả cao nhất ở từng nội dung thi; công nhận 22 đồng chí đạt danh hiệu “Cán bộ giảng dạy chính trị giỏi” cấp Binh chủng năm 2016 cho cả hai đối tượng dự thi.

Cán bộ dự Hội thi Cán bộ giảng dạy chính trị giỏi cấp Binh chủng năm 2016 thực hiện phần thi Nhận thức.

Tuy nhiên, qua Hội thi còn bộc lộ một số hạn chế như: Chất lượng đề cương bài giảng chưa cao. Phần thực hành giảng nhiều đồng chí chưa sáng tạo, nhầm đối tượng, ví dụ minh họa chưa sát; tính định hướng còn hạn chế, ngôn ngữ sư phạm chưa rõ ràng, mạch lạc; ngữ điệu, tốc độ giảng bài chưa hợp lý; cá biệt có đồng chí còn sử dụng ngôn ngữ địa phương, sai ngữ pháp, chưa làm chủ được nội dung bài giảng. Nội dung thi nhận thức một số thí sinh lúng túng, chưa biết cách viết bài dạng đề mở, phân tích nội dung từng phần chưa gắn sát với cương vị chức trách được giao...

Từ kết quả hội thi Cán bộ giảng dạy chính trị cấp binh chủng năm 2016 có thể rút ra một số kinh nghiệm cơ bản sau:

Một là, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, chỉ huy các cấp phải kiên quyết, sâu sát, quan tâm làm tốt việc lựa chọn thí sinh và nội dung thi.

Cấp ủy các cấp mà trước hết là bí thư, phó bí thư phải xác định rõ trách nhiệm, coi đây là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, nhằm bồi dưỡng kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong giảng dạy chính trị cho cán bộ thuộc quyền, làm cơ sở nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính trị nói chung và đội ngũ cán bộ giảng dạy chính trị nói riêng ở đơn vị.

Ngay sau khi có kế hoạch của Bộ Tư lệnh, hướng dẫn của Cục Chính trị và đặc biệt là quy chế Hội thi, cấp ủy, chỉ huy các cấp phải tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc; rà soát, lựa chọn thí sinh theo đúng thành phần quy định; quan tâm làm tốt khâu định hướng cho thí sinh lựa chọn chuyên đề (bài) sao cho phù hợp với khả năng và sở trường của từng thí sinh, tránh để lựa chọn theo cảm tính, tham nội dung dẫn đến chất lượng soạn bài giảng và thực hành giảng không cao. Kiên quyết loại trừ tư tưởng “chiếu lệ”, “qua loa, đại khái”, làm cho đủ, có để nộp… Thực tiễn cho thấy, đơn vị nào được cấp ủy, người chỉ huy quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo kiên quyết, sâu sát, khoa học từ khâu lựa chọn thí sinh đến việc lựa chọn nội dung thi thì ở đơn vị đó thí sinh có kết quả cao trong Hội thi.

Hai là, công tác chuẩn bị của thí sinh phải chu đáo cụ thể, tỷ mỉ.

Sau khi được cấp ủy, chỉ huy đơn vị lựa chọn tham gia Hội thi, thí sinh phải bắt tay ngay vào làm công tác chuẩn bị. Thí sinh phải xác định được tham gia hội thi là vinh dự, trách nhiệm đồng thời là cơ hội để khẳng định bản thân, để học hỏi, rèn luyện nâng cao kỹ năng giảng dạy chính trị. Trên cơ sở nội dung đã được cấp uỷ, chỉ huy đơn vị định hướng, thí sinh phải chủ động tìm hiểu tài liệu chính, tài liệu có liên quan để xây dựng đề cương và soạn bài giảng theo đúng quy chế. Ở khâu này thí sinh phải xác định rõ đối tượng, nội dung trọng tâm, trọng điểm để cân đối thời gian và hàm lượng kiến thức cho phù hợp; xác định đúng, trúng nội dung cần tập trung phân tích chứng minh; coi trọng lựa chọn sử dụng ví dụ sát thực tiễn, văn phong trong sáng, dễ hiểu, phù hợp với nhận thức của đối tượng, tránh tình trạng đối tượng một “đàng”, nội dung một “nẻo”.

Ở từng phần, từng mục, từng điểm, bài giảng phải thể hiện rõ nội dung gì cho bộ đội ghi? nội dung gì cần phân tích giảng giải? Một điều cần đặc biệt chú ý là phải kịp thời cập nhật những thông tin mới, số liệu mới trong các văn bản chính thống, nhất là khi soạn bài cho đối tượng hạ sĩ quan - binh sĩ, vì tài liệu cho đối tượng này thường in một lần và dùng trong cả một kỳ đại hội Đảng toàn quốc. Hơn nữa, để có chất lượng tốt, trước khi nộp cho Ban tổ chức Hội thi, bài giảng cần được các cấp thông qua và chỉnh sửa, đóng góp nhiều lần.

Trước khi bước vào thi, công tác chuẩn bị của thí sinh hết sức quan trọng. Thí sinh cần chủ động chuẩn bị, tận dụng hết thời gian cho phép theo quy chế để bảo đảm chu đáo. Trong đó điểm cần chú ý nhất là kiểm tra trạng thái của các phương tiện hỗ trợ như: Âm lượng micro, kết nối máy tính với máy chiếu, máy tính với amly, loa… Thực tế cho thấy, nhiều đồng chí ở đơn vị chuẩn bị rất tốt nhưng trước khi vào thi chủ quan, không chuẩn bị kỹ nên khi vào giảng bị lúng túng, ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả giảng bài như sai fon chữ khi chiếu, có chiếu video nhưng quên kết nối dây từ máy tính đến amly nên không có âm thanh, âm lượng micro quá to hoặc quá nhỏ…

Ba là, thực hành giảng bài linh hoạt, sáng tạo bám sát quy chế Hội thi.

Giảng bài chính trị là một quá trình đòi hỏi cần có sự linh hoạt, sáng tạo của người dạy. Bởi lẽ, nội dung giảng là những quan điểm, tư tưởng, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước và nghị quyết, chị thị hướng dẫn của cấp trên. Nếu phương pháp của người dạy máy móc, khô cứng sẽ dẫn đến nhàm chán; người học cảm thấy không hứng thú, tiếp thu một cách gượng ép. Như vậy hiệu quả giảng dạy chính trị sẽ không cao. Muốn tạo ra được sự linh hoạt, sáng tạo, trước hết người giảng phải làm chủ được nội dung, tâm huyết với bài giảng, tích cực nghiên cứu tìm tòi đổi mới phương pháp truyền đạt nội dung bài; sử dụng thành thạo, nhuần nhuyễn các phương tiện hỗ trợ.

Tuy nhiên sự linh hoạt, sáng tạo không được vượt quá quy chế Hội thi. Từ phần soạn đề cương thí sinh phải nghiên cứu kỹ quy chế, phân bố cụ thể thời gian cho từng nội dung, thậm chí đến từng ví dụ. Bên cạnh đó, cần tăng cường thục luyện theo phương pháp chia đoạn, tức là tập giảng từng đoạn, để kịp thời rút kinh nghiệm và điều chỉnh thời gian cho phù hợp. Tuy nhiên chia đoạn không có nghĩa là cắt rời từng đoạn để giảng mà cần phải có chuyển ý, nối ý để tất cả các đoạn khi ghép lại vẫn là một bài giảng hoàn chỉnh, ăn khớp. Quá trình giảng cần bình tĩnh, tự tin, làm chủ nội dung, làm chủ địa điểm.

Một trong những phương tiện quan trọng làm tăng hiệu quả bài giảng chính là phần trình chiếu powpoint của các thí sinh. Về mặt nguyên tắc cần xác định đây là phương tiện hỗ trợ chứ không phải phương pháp, nhưng có tác dụng hỗ trợ đắc lực cho phương pháp của người dạy, quyết định đến tính trực quan, hiệu quả truyền đạt nội dung. Thiết kế phần trình chiếu cần bám sát đề cương bài giảng, không tham trình bày rườm rà, mầu mè hoặc đưa vào quá nhiều chữ. Bên cạnh đó cần phối mầu cho phù hợp, không quá đậm, quá nhạt, mầu nền và mầu chữ nên đối nhau, cỡ chữ phù hợp (tối thiểu là 24). Hình ảnh đưa vào phải có chú thích hoặc giải thích rõ, tránh đưa hình ảnh phản cảm, hoặc hình ảnh thể hiện quan điểm thù địch nhưng không giải thích, định hướng. Những phần trọng tâm trọng điểm cần người học hiểu sâu nên chèn thêm video về nội dung đó. Tuy nhiên phải có chọn lọc cho “đắt”, ngắn nhưng đủ, ít nhưng không thiếu (không nên quá 2 phút).

Bốn là, Ban Tổ chức sâu sát, Ban Giám khảo làm việc công minh, khách quan.

Sự quan tâm của Ban Tổ chức và phương pháp làm việc công minh, khách quan của Ban Giám khảo là một trong những động lực to lớn giúp các thí sinh thực hiện tốt các phần thi, bảo đảm cho kế hoạch Hội thi được thực hiện chặt chẽ thống nhất, có chất lượng, đạt được mục đích yêu cầu đề ra. Ban Tổ chức cần chủ động nghiên cứu, tham mưu cho Thủ trưởng Bộ Tư lệnh những nội dung, biện pháp tổ chức Hội thi sát đúng, phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ của đơn vị; thường xuyên theo dõi chỉ đạo, kiểm tra quá trình chuẩn bị của các cơ quan, đơn vị có thí sinh tham gia. Ban Giáo khảo tổ chức chấm các phần thi phải khách quan, công minh, bảo đảm tính công bằng, đánh giá đúng năng lực của thí sinh, không vì cơ cấu hoặc áp lực về số lượng đạt giỏi mà bỏ qua chất lượng, cào bằng thành tích. Đặc biệt cần nghiên cứu đổi mới phương pháp tổ chức các phần thi, bảo đảm cho thí sinh phát huy tối đa phẩm chất, năng lực, sự sáng tạo, nhanh nhạy, sát với thực tiễn giảng dạy chính trị ở đơn vị. Phần thi đề cương, tổ chức chấm độc lập từng giám khảo, lấy điểm trung bình. Đổi mới cách ra đề phần thi nhận thức theo hướng không đánh đố, không thi học thuộc lòng mà ra đề mở, nhằm đánh giá kiến thức toàn diện, năng lực phân tích, nhận định của thí sinh trước thực tiễn công tác giảng dạy chính trị ở đơn vị. Trong phần thi thực hành giảng, đánh giá cao những phương pháp mới, thể hiện sự sáng tạo, nhất là những phương pháp tích cực, mang tính trực quan, hiệu quả truyền đạt nội dung cao.

Năm là, làm tốt công tác bảo đảm, tổ chức rút kinh nghiệm kịp thời sau Hội thi.

Để Hội thi được tổ chức chu đáo, công tác bảo đảm phải được quan tâm thực hiện tốt. Ban Tổ chức cần chủ động phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với đơn vị đăng cai, làm tốt công tác chuẩn bị về cơ sở vật chất, nơi ăn, ở, phương tiện, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh yên tâm tham gia các phần thi. Sau Hội thi, Ban Tổ chức, Ban Giám khảo cũng như từng cơ quan, đơn vị tổ chức rút kinh nghiệm, chỉ ra những ưu điểm để phát huy, làm tốt hơn nữa trong Hội thi lần sau, kịp thời khuyến khích, động viên tập thể và cá nhân có thành tích tốt; đồng thời mạnh dạn chỉ rõ những khuyết điểm để khắc phục, đề ra phương hướng, nội dung biện pháp bồi dưỡng, tập huấn nâng cao chất lượng giảng dạy chính trị ở đơn vị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.