Chương I. Quy định chung

Chương I gồm 08 điều, quy định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ, nguyên tắc, chính sách, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, các hành vi bị nghiêm cấm và hợp tác quốc tế.

Luật xác định vũ khí hủy diệt hàng loạt gồm vũ khí hạt nhân, vũ khí phóng xạ, vũ khí hóa học, vũ khí sinh học và các loại vũ khí khác có khả năng hủy diệt hàng loạt tương tự; đồng thời làm rõ các khái niệm về phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt, hàng hóa lưỡng dụng, tổ chức, cá nhân bị chỉ định, bên thứ ba ngay tình, người sử dụng cuối cùng , mục đích sử dụng cuối cùng…

Hoạt động phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế; lấy phòng ngừa là chính; chủ động phát hiện, cảnh báo sớm, ngăn chặn và xử lý kịp thời; thực hiện quản lý, kiểm soát trên cơ sở đánh giá rủi ro. Việc áp dụng các biện pháp kiểm soát phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; không thay thế chức năng quản lý nhà nước theo pháp luật chuyên ngành, không làm phát sinh thủ tục trùng lặp và bảo đảm hài hòa với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế  - xã hội.

Luật nghiêm cấm các hành vi nghiên cứu, sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, chuyển giao, xuất khẩu, nhập khẩu hoặc sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt; tài trợ, hỗ trợ hoặc che giấu hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; cản trở việc cung cấp thông tin hoặc không chấp hành biện pháp quản lý, kiểm soát của cơ quan có thẩm quyền.

Chương II. Biện pháp phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Chương II gồm 21 điều, được chia thành 03 mục.

Mục 1 quy định các biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù. Đánh giá rủi ro quốc gia được thực hiện định kỳ 05 năm một lần, rà soát, cập nhật hằng năm hoặc thực hiện đột xuất khi xuất hiện nguy cơ mới. Rủi ro được xác định trên cơ sở ba nhóm tiêu chí: nguy cơ, mức độ dễ bị tổn thương và hậu quả tiềm tàng. Kết quả đánh giá là căn cứ xây dựng chính sách, cập nhật danh mục kiểm soát, tổ chức cảnh báo sớm và lựa chọn biện pháp quản lý phù hợp.

Danh mục kiểm soát gồm hàng hóa lưỡng dụng, dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng để phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Danh mục được xây dựng trên cơ sở tích hợp và dẫn chiếu từ các danh mục chuyên ngành; không thay thế danh mục chuyên ngành và không làm phát sinh điều kiện đầu tư kinh doanh, giấy phép hoặc thủ tục hành chính trùng lặp.

Các hoạt động thuộc diện quản lý, kiểm soát bao gồm xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, trung chuyển; nghiên cứu, phát triển, sản xuất, chuyển giao, sử dụng; cung cấp dịch vụ kỹ thuật, tư vấn, đào tạo, môi giới và các hoạt động trung gian khác. Khi có căn cứ về nguy cơ phổ biến, cơ quan có thẩm quyền được áp dụng biện pháp kiểm soát đối với hàng hóa, dịch vụ ngoài Danh mục; xác minh người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng, bên thụ hưởng, tuyến vận chuyển và chuỗi cung ứng.

Luật cũng quy định biện pháp ngăn chặn, phản ứng khẩn cấp; chương trình tuân thủ nội bộ và chế độ ưu tiên đối với tổ chức, doanh nghiệp tuân thủ tốt. Các quyết định tạm dừng, chấm dứt hoạt động phải được lập thành văn bản, xác định rõ căn cứ, phạm vi, thời hạn và quyền khiếu nại, khởi kiện của tổ chức, cá nhân bị tác động.

Mục 2 quy định quản lý, kiểm soát tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Nội dung chủ yếu gồm đánh giá rủi ro; nhận diện và báo cáo giao dịch đáng ngờ; xây dựng, cập nhật danh sách tổ chức, cá nhân bị chỉ định; trì hoãn giao dịch, đóng băng tài khoản, niêm phong, phong tỏa hoặc tạm giữ tài sản.

Giao dịch đáng ngờ phải được báo cáo ngay cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, không phụ thuộc vào giá trị và việc giao dịch đã hoàn thành hay chưa. Việc phong tỏa tài khoản, niêm phong, phong tỏa hoặc tạm giữ tài sản được thực hiện theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Luật bảo đảm quyền được thông báo, kiến nghị, khiếu nại, khởi kiện; quyền đề nghị giải tỏa tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu, y tế, giáo dục, pháp lý, nhân đạo; đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bên thứ ba ngay tình.

Mục 3 quy định về thông tin, dữ liệu và cảnh báo sớm.  Luật quy định trách nhiệm chia sẻ, trao đổi, cập nhật thông tin; xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia; tổ chức cảnh báo sớm về nguy cơ phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Việc khai thác, sử dụng thông tin phải đúng thẩm quyền, đúng mục đích, bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh và dữ liệu cá nhân.

Chương III. Quản lý nhà nước và bảo đảm điều kiện thi hành

Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước; Bộ Quốc phòng chủ trì giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước và là Cơ quan đầu mối quốc gia, thực hiện nhiệm vụ tham mưu, điều phối, đôn đốc, theo dõi, tổng hợp nhưng không thay thế chức năng của các bộ quản lý chuyên ngành.

Lực lượng phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt gồm lực lượng nòng cốt và lực lượng rộng rãi do toàn dân tham gia. Luật đồng thời quy định nguồn tài chính, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật và chế độ, chính sách đối với lực lượng, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Chương IV. Điều khoản thi hành

Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2027. Các cơ quan, đơn vị đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tục hoạt động; vụ việc đã được thụ lý nhưng chưa giải quyết xong được tiếp tục giải quyết theo pháp luật có hiệu lực tại thời điểm thụ lý./.