Thực hiện Kế hoạch của Bộ Tổng Tham mưu về việc tham gia diễn tập ứng phó thiên tai khẩn cấp khu vực ASEAN năm 2018 (ARDEX-18) tại Indonesia; Binh chủng Hóa học cử lực lượng tham gia gồm 8 đồng chí (1 tổ trưởng, 4 trinh sát viên và 3 đồng chí quân y), tổ chức thành 2 đội thực hiện nhiệm vụ ứng phó sự cố hóa chất, tìm kiếm phân loại nạn nhân trong khu vực xảy ra sự cố… đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong kịch bản của cuộc diễn lần này tại Indonesia. Tham dự diễn tập ARDEX-18 có 134 đại biểu đến từ 10 nước thành viên ASEAN, 25 quốc gia ngoài ASEAN như:

Nga, New Zealand, Nhật Bản, Hoa Kỳ…, các đối tác của ASEAN và các ban, ngành liên quan từ trung ương đến địa phương của Indonesia. Tổng số người tham dự ARDEX-18 gần 3.000 người. Mục tiêu của diễn tập nhằm tăng cường ứng phó chung với thiên tai của các nước thành viên ASEAN và kiểm tra các cơ chế hiện có của ASEAN trong ứng phó khẩn cấp với thiên tai, xác định các tồn tại, hạn chế, từ đó sẽ cải tiến cơ chế hợp tác và ứng phó với thiên tai của khu vực hiệu quả hơn.

Tình huống diễn tập được kết cấu do ảnh hưởng của động đất 8,7 độ rích-te, gây ra sóng thần trực tiếp ảnh hưởng tới khu công nghiệp Cilegon nơi có nhiều nhà máy hóa chất công nghiệp, làm sập đổ nhiều công trình và tràn hóa chất ra các khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường, hàng ngàn nạn nhân bị nhiễm độc và bị thương, bị vùi lấp do công trình sập đổ. Các lực lượng của Bộ quản lý thảm họa (BNPB) Indonesia, tổ chức khắc phục nhưng không khống chế được tình hình. Chính phủ Indonesia chính thức kêu gọi các nước ASEAN cứu trợ khẩn cấp.

Đoàn công tác của Binh chủng Hóa học cùng với các lực lượng khảo sát thao trưởng diễn tập

Cuộc Diễn tập được chia làm 4 hoạt động chính gồm: Diễn tập vận hành cơ chế, diễn tập trên sa bàn, diễn tập sở chỉ huy và diễn tập thực binh. Lực lượng Hóa học và Công binh của Bộ Quốc phòng Việt Nam, phối hợp với Bộ Nông nghiệp & PTNT, Bộ Y tế cử lực lượng trang bị cơ động đến khu vực thảm họa hỗ trợ Indonesia tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả thảm họa. Trước khi bắt tay vào diễn tập phần thực binh, toàn đội tham gia buổi diễn tập trên sa bàn, với trình độ chuyên môn và trình độ ngoại ngữ tương đối tốt, các thành viên trong đội đã tích cực trao đổi thảo luận các phương án mà nước bạn đưa ra để đi đến thống nhất phương án chung.

Thảo luận phương án diễn tập ứng phó sự cố hóa chất trên sa bàn

Phần diễn tập thực binh với lực lượng của chúng ta tham gia chỉ có 8 đồng chí trong đó có 1 đội trường, song toàn đội tham gia 3 nội dung trong cuộc diễn tập đó là: 2 đồng chí tham gia đội trinh sát, xác định loại hóa chất độc, nồng độ, đánh dấu, khoanh vùng nhiễm độc; 2 đồng chí ở đội tìm kiếm, cứu nạn trong khu vực xảy ra sự cố (vùng nóng) đưa ra vùng ấm cho lực lượng quân y; 3 đồng chí quân y ở vùng ấm, tiếp nhận nạn nhân, thực hành phân loại, tiêu tẩy và hỗ trợ y tế ban đầu rồi chuyển sang vùng lạnh-khu vực hỗ trợ y tế mức 1. Do chuẩn bị tốt về sức khỏe, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và làm chủ về trang bị khí tài nên các đồng chí đảm nhiệm nhiệm vụ ở các vị trí đều hoàn thành tốt nhiệm vụ, được nước chủ nhà và quân đội các nước tham gia diễn tập đánh giá rất cao.

Tại hội nghị rút kinh nghiệm và bế mạc diễn tập, Bộ trưởng Bộ Quản lý thảm họa Indonesia Dodi Ruswandi đánh giá cao trách nhiệm của các quốc gia trong việc thực hiện Hiệp định Quản lý thảm họa và ứng phó khẩn cấp ASEAN; các cơ chế vận hành  đã được các quốc gia thống nhất thực hiện là cơ sở để tổ chức tốt cuộc Diễn tập ARDEX-18. Qua đây, các nước rút ra được nhiều điểm chung có ý nghĩa to lớn trong huy động nguồn lực của cộng đồng ASEAN cho ứng phó khẩn cấp thảm họa; xây dựng một ASEAN phát triển thịnh vượng và bền vững, thực hiện “Một ASEAN - Một phản ứng”.

Đoàn của Bộ Quốc phòng gồm 22 thành viên đã phối hợp với Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai, tham gia tích cực vào các các hoạt động chung của Ban tổ chức diễn tập. Các nội dung tham gia tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ y tế và  khắc phục sự cố hóa chất công nghiệp độc hại, được thực hiện với nhiều giải pháp sáng tạo, kết hợp chặt chẽ với các nước tham gia, được Ban tổ chức diễn tập và các nước bạn đánh giá cao. Đoàn Binh chủng Hóa học tham gia diễn tập đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chấp hành nghiêm các quy định đối ngoại quốc phòng, gây được nhiều thiện cảm với nước chủ nhà Indonesia và các nước tham gia diễn tập.

Từ kết quả tham gia diễn tập ARDEX-18 tại Indonesia, một số bài học kinh nghiệm được rút ra trong quá trình chuẩn bị, huấn luyện, diễn tập:

Một là, làm tốt công tác chuẩn bị bộ đội, chuẩn bị trang bị khí tài

Chuẩn bị bộ đội là khâu quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cuộc diễn tập. Bởi vậy ngay từ khi lựa chọn nhân sự thành lập đội tham gia diễn tập, phải lựa chọn những đồng chí có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần kỷ luật cao, có trình độ chuyên môn giỏi, biết tiếng anh, có khả năng tham gia giao tiếp trao đổi công việc. Thực hiện tốt công tác quán triệt, giáo dục cho toàn đội nắm chắc mục đích, yêu cầu của cuộc diễn tập; xây dựng được tinh thần tự giác trong chuẩn bị, huấn luyện, rèn luyện và tham gia diễn tập.

Chuẩn bị vật chất trang bị, khí tài, là nội dung khó và tương đối phức tạp (khi ta chưa biết được kịch bản của cuộc diễn tập và khả năng hỗ trợ, bảo đảm của nước chủ nhà); mặt khác việc lựa chọn mang theo các trang bị khí tài vừa đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ, vừa bảo đảm đúng các qui định về an ninh hàng không; chuẩn bị đủ số lượng và chất lượng các TBKT để mang đi diễn tập ở ngoài nước và chuẩn bị đủ số lượng và chất lượng các TBKT phục vụ cho huấn luyện và luyện tập tại trong nước. Phân công người phụ trách chung và từng đồng chí sử dụng trang bị theo chuyên môn nhiệm vụ được giao trực tiếp quản lý, bảo quản trang bị, giao nhận phải hết sức tỉ mỉ, cụ thể, chặt chẽ kể cả ở trong nước cũng như ở ngoài nước;

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan có liên quan như: Cục Đối ngoại/BQP, Cục Bảo vệ An ninh/QĐ, Cục CH-CN/BTTM, Cục An toàn hàng không để kiểm tra các trang bị trước khi chuyển lên máy bay làm các thủ tục tạm nhập tái xuất theo qui định.

Hai là, chuẩn bị huấn luyện phải chu đáo, đầy đủ, tỉ mỉ

Xây dựng Kế hoạch huấn luyện là cơ sở để tổ chức huấn luyện cho toàn đội; xây dựng phương án kịch bản bám sát với nội dung diễn tập để tổ chức huấn luyện cho các tổ, đội tham dự diễn tập; phân công viết giáo án theo từng chuyên ngành và được thông qua, phê duyệt đúng quy định công tác tham mưu huấn luyện.

Ba là, khi huấn luyện, hợp luyện trong nước, tổ chức huấn luyện theo đúng nội dung chương trình kế hoạch đã đề ra; huấn luyện sát với tình huống, kịch bản đã xây dựng và thường xuyên trao đổi, truyền thụ kinh nghiệm và rút kinh nghiệm sau mỗi lần tập; huấn luyện tốt kiến thức chuyên môn kết hợp với rèn luyện sức khỏe cho bộ đội để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Bốn là, khi tham gia hợp luyện, diễn tập thực binh tại Indonesia, phát huy kiến thức ngoại ngữ (tiếng Anh), tích cực trao đổi thảo luận với bạn để nắm nội dung kịch bản, phương án cuộc diễn tập và nhiệm vụ mà đội đảm nhiệm, từ đó có sự phân công chuẩn bị cho phù hợp; tác phong công tác phải thực sự, thực tế và nhiệt tình trách nhiệm, không quản ngại khó khăn vất vả, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ hoặc xử trí các tình huống khác mà Ban Tổ chức của nước chủ nhà đưa ra.

Kết thúc diễn tập ARDEX-2018, nước chủ nhà Indonesia đã trao quyền tổ chức các hoạt động và diễn tập ARDEX-2020 cho đại diện chính phủ Philippines. Binh chủng Hóa học, Quân đội nhân dân Việt Nam thể hiện được vai trò vị trí trong thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa; đồng thời học hỏi được nhiều kinh nghiệm từ nước chủ nhà trong công tác tổ chức huấn luyện, diễn tập làm cơ sở cho những năm tiếp theo và chuẩn bị cho các đợt diễn tập tại Việt Nam và các hoạt động quốc tế khác sau này. Phát huy truyền thống “Phòng chống tốt, chiến đấu giỏi” Binh chủng Hóa học sẵn sàng tham gia diễn tập ARDEX-2020 được tổ chức tại Philippines, khi có yêu cầu của Bộ./.